Stomatologiyada avans və beh: nə vaxt almaq doğrudur, necə qaytarılır

Qısa cavab. Avans görüləcək işin pulunun bir hissəsinin qabaqcadan ödənməsidir. Diş klinikası onu xərc işdən əvvəl çəkiləndə alır: tac, protez, implant hissələri və laboratoriya işi üçün. Beh isə Mülki Məcəllədə ayrıca təminat üsuludur: yazılı razılaşma tələb edir və müqaviləni pozan tərəf üçün nəticəsi var. Yazılı razılaşma olmadan alınan «beh» qanuna görə avans sayılır. Avansı qəbzlə alın, xəstənin balansında qeyd edin və onun hansı işə aid olduğunu və necə qaytarıldığını əvvəlcədən yazın.

Avans, beh və adi ödəniş: fərq nədir

Mülki Məcəlləyə görə beh razılaşmanın bağlandığını təsdiq etmək və icrasını təmin etmək üçün ödənişlər hesabına verilən pul məbləğidir. Beh haqqında razılaşma, məbləğdən asılı olmayaraq, yazılı formada bağlanmalıdır. Məbləğin beh olub-olmadığına şübhə yarananda, o cümlədən yazılı forma olmayanda, əksi sübut edilməsə, pul avans sayılır (Mülki Məcəllə, 491).

Müqavilənin icra edilməməsinə beh verən tərəf cavabdehdirsə, beh digər tərəfdə qalır. Beh alan tərəf cavabdehdirsə, o, behin iki mislini ödəməlidir. İcraya başlamazdan əvvəl tərəflərin razılığı ilə və ya icra mümkün olmadığı üçün müqaviləyə xitam veriləndə isə beh qaytarılır (Mülki Məcəllə, 492).

Praktik nəticə: klinikada «beh» sözü çox vaxt şifahi işlənir, amma yazılı razılaşma yoxdursa, alınan pul avansdır və xəstə imtina edəndə onu beh kimi saxlamaq olmur. Yazılı beh alıb işi klinika etməsə, behin iki mislini qaytarmalı olur. Ona görə diş klinikası üçün sadə yol avansdır. Bu, ümumi məlumatdır, hüquqi məsləhət deyil.

Nə vaxt avans almaq doğrudur

• Laborator işdə. Tac, körpü və protez üçün klinika texnikə işdən əvvəl və ya iş zamanı ödəyir. Xəstə yarıda imtina etsə, bu pul klinikanın üstündə qalır. Texniklə hesablaşma haqqında: diş texniki ilə hesablaşma.
• Xəstə üçün ayrıca sifariş ediləndə. Məsələn, implant hissələri və ya xüsusi material.
• Uzun və bahalı planda. Mərhələ başlamazdan əvvəl həmin mərhələnin bir hissəsi alınır. Bax: müalicə planı necə tərtib olunur.
• Adi işdə lazım deyil. Müayinə, plomb və peşəkar təmizləmədə xərc iş günü çəkilir və ödəniş də həmin gün olur.

Avansın məbləği necə seçilir

Şərti rəqəmlərlə: tacın laborator xərci 120 ₼, xəstə üçün qiyməti 300 ₼-dir. Klinika avans kimi ən azı laborator xərcini alır ki, xəstə imtina etsə, texnikə ödənilən pul klinikanın üstündə qalmasın. Bəzi klinikalar işin yarısını qabaqcadan alır. Hansı qayda seçilirsə, hər xəstəyə eyni tətbiq olunmalı və xəstəyə əvvəlcədən deyilməlidir.

Avansı necə qeyd etməli: addımlar

1. Avansı qəbzlə alın: tarix, məbləğ və ödəniş üsulu.
2. Avansın hansı işə aid olduğunu planda və ya qəbzdə yazın.
3. Avansı xəstənin balansında müsbət qalıq kimi qeyd edin.
4. İş görüləndə avansı həmin işin ödənişinə çevirin.
5. İmtina olarsa necə qaytarılacağını əvvəlcədən yazın: çəkilən xərc çıxılırmı.
6. Ay sonunda avansı görülən işdən ayrı sayın.

Avans aylıq hesabatda

Avans kassaya gəlir, amma iş hələ görülməyib. Ona görə idarə hesabatında avans ayrıca görünməlidir: yığılan pul artır, görülən iş isə dəyişmir. Avansı görülən iş kimi sayan klinika həmin ayı olduğundan güclü, növbəti ayı isə zəif görür. Bax: klinikanın aylıq hesabatı.

Həkim faizi də adətən görülən işdən və ya iş üçün yığılan puldan hesablanır, avansdan yox. Bu qaydanı müqavilədə yazın: həkim faizi necə hesablanır.

Xəstə imtina edəndə

• Qayda əvvəlcədən yazılıbsa, mübahisə az olur.
• Laboratoriyada iş başlamayıbsa, avansı tam qaytarmaq adətən ən sadə yoldur.
• İş artıq görülübsə, çəkilən xərci xəstə ilə yazılı danışın.
• Qaytarmanı da qəbzlə edin və balansda qeyd edin ki, kassa ilə hesab tutsun.

asisDENT-də bu var

asisDENT diş klinikası proqramında avans xəstənin hesabında görünür və görülən işə özü çevrilir: onu ayrıca dəftərdə izləmək lazım deyil. Ətraflı: imkanlar.

Tez-tez verilən suallar

Avans üçün ayrıca müqavilə lazımdırmı?

Avans üçün qəbz və avansın hansı işə aid olduğunu göstərən yazılı plan minimumdur. Beh almaq istəyirsinizsə, razılaşma qanunla yazılı olmalıdır.

Randevunu təmin etmək üçün qabaqcadan pul almaq olarmı?

Olar, amma qaydanı əvvəlcədən yazın: xəstə ləğv etsə, pul nə vaxta qədər qaytarılır. Yazılı beh razılaşması olmadan alınan pul avans sayılır və ləğv zamanı adətən qaytarılır.

Avans hansı ayın gəliri sayılır?

İdarə hesabatında iş görüldüyü ayın gəliri sayılır. Vergi uçotunda qayda fərqli ola bilər, onu mühasibinizlə dəqiqləşdirin.

Avans verən xəstə uzun müddət gəlməsə nə etməli?

Xəstəyə qısa mesajla yazın və növbəti addımı soruşun. Avans balansında qalır. Müalicəyə qayıtmayacaqsa, qaytarma qaydasını tətbiq edin və bunu qeyd edin.

Avansı nağd pulla almaq olarmı?

Olar, amma hər ödəniş üsulu üçün qəbz verin və avansı kassada ayrıca göstərin. Ay sonunda nağd, kart və köçürmə ayrı-ayrılıqda tutuşdurulur.